# Psalm XXIX

Wespazjan Hieronim Kochowski

> Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

> Dixit insipiens in corde suo, non est Deus[1].

Psalm 13[2]

Sumnienie tysiąc świadków

Rzekł głupiec w sercu swojem: «Nie masz Boga».

Usadził[3] się syn ciemności niezgaszone światło zatłumić, a przewrotna fantazja nie chce znać nad sobą zwierzchności.

Ale im bardziej niezbożnik tego wnętrznego[4] robaka morzy; tem bardziej nieuśpiona gadzina wewnątrz gryzie i tyranizuje.

Kto tem światłem? Bóg, o którym zatrzeć pamięć ateista usiłuje, chcąc się ubezpieczyć od należytej występków kary.

Kto tym robakiem? Sumnienie, które z jednę[5] od złego odwodzi, z drugą stronę pokazuje, że winnemu nie być bez chłosty.

Cóż to jest sumnienie? Mieszkanie jedno z wierzchu ciemne, zewnątrz jasne, w której bez okien wszystko widać; choć bez drzwi, pełno przychodzących i odchodzących.

W tem mieszkaniu dobrem, dobra i ulubiona ojczyzna; przeciwnym sposobem, złym złe i uprzykrzone mieszkanie.

Sumnienie jest: pamiętne książki od natury każdemu dane, w które przeszłe sprawy wpisano, teraźniejsze wpisują, przyszłe wpisywać będą.

Sumnienie, jest prawo rozumu wolą naszą rządzące, które występną karci, niedbałą napomina, uporną[6] kłopoce, upadłą sądzi i karze.

A lubo[7] niebiosa opowiadają chwałę bożą i ziemia zna Stwórcę swego; szczególnie jednak i osobliwie to prawo rozumu dowodzi, że jest Pan nieogarnionego majestatu.

Jest Elohim, sędzia, dobrym łaskawy, złym straszny; którego niezbożnik widzieć nie chce, aby trwożliwe ubezpieczył sumnienie.

I stąd popsowało się co żywo w drogach swoich i prawidła cnót odstąpiło; i nie masz, kto by czynił dobrze, nie masz aż do jednego.

Potentaci poszli za złotem, które usprawiedliwia, więcej ważąc depozyta w skarbcach niż chwałę Boga dającego bogactwa.

Córki syjońskie przyczyniają w sercu wyniosłości, a nowy Babel na głowie stawiając, chcą, żeby nie na ołtarz pański, ale na nie patrzano.

Cześć w Izraelu Bogu upodobana: Lewitowie przy obrzędach w świątyni drzymią; a zatem i Filistyn przemaga, i pod prałatami krzesło trzeszczy.

Rada i senat, cymbał głośny i spiża brzęcząca, kształtują wota, żeby ich słyszano; mówią, żeby swoje przewieść; kontrowertują, żeby co wytargować.

Rycerstwo znikczemniało, męża walecznego nie pytaj[8]; a żołnierz pod dachem siedząc, jakby nie słyszał płaczu w niewolą[9] zabranego pospólstwa.

Masz Boga w sercu, kto sfałszował monetę? Kto podatki nienależycie zabiera? i tą krwią z ubogich wyciśnioną, siebie i dom swój bogaci.

Po miastach lusztyk[10] ustawiczny i stroje zbyteczne, a pospólstwo drą aż do czopa[11], żeby były zbytkom nakłady[12].

Widzi to wszystko przezornem okiem Pan z nieba i w najgłębsze serce skrytości wgląda, jeżeli też kto jest prawdziwie szukający Boga.

Porachujmy się z sobą, przyznać musimy, żeśmy wszyscy odstąpili zakonu[13], i nie masz, kto by dobrze czynił, nie masz aż do jednego.

Jeżeli też pochlebiać sobie chcemy, zawiedziemy się; bo sumnienie jako w pugilares pokaże każdemu, co to jest odwrócić się od Stwórcy, a obrócić się za rzeczą stworzoną.

Chwała Ojcu i Synowi, i Duchowi świętemu etc[14].

Dixit insipiens in corde suo, non est Deus (łac.) — Mówi głupi w swoim sercu; Psalm 14. [przypis edytorski]

Psalm 13 — w dzisiejszej numeracji np. wg. Biblii Tysiąclecia: Psalm 14. [przypis edytorski]

usadzić się — naszykować się, zasadzić się. [przypis edytorski]

wnętrzny (daw.) — wewnętrzny. [przypis edytorski]

z jednę (…) z drugą stronę (daw. forma) — dziś: z jednej (…) z drugiej strony. [przypis edytorski]

uporny (daw.) — uparty. [przypis edytorski]

lubo (daw.) — choć, chociaż. [przypis edytorski]

nie pytaj kogo — tu: nie pytaj o kogo, nie szukaj kogo. [przypis edytorski]

niewolą (daw. forma) — dziś B. lp r.ż.: (w) niewolę. [przypis edytorski]

lusztyk (daw., z niem.) — bankiet, wesele, radość, hulanka. [przypis edytorski]

czop a. czopowe (daw.) — podatek od trunków. [przypis edytorski]

żeby były zbytkom nakłady (daw.) — żeby były pieniądze na zbytki. [przypis edytorski]

zakon (daw.) — prawo. [przypis edytorski]

etc. (łac.) — skrót od et caetera: i tak dalej, i tym podobnie. [przypis edytorski]