# Marzenie

Wacław Rolicz-Lieder

> Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Gdyby raz się już z życiem tułaczym uporać,
Mieć wioskę i czarnoziem zacnym pługiem orać!
Inszym[1] oddałbym chęci wielkich w świecie czynów,
Sam, czytał cichą mądrość z ziemi pergaminów:
Orał, siał, żął i młócił, zasie[2] na spoczynek
Nad stawem chadzał albo doglądał drzewinek.
Pełną statku[3] nalazszy[4] wrychle[5] białogłowę[6],
W dom wprowadziłbym żonę; stąd potomstwo zdrowe
Byłoby dla ojczyzny i pożytek rzadki:
Bo, sposobem szlacheckim wychowując dziatki,
Uczyłbym je miłować narodowe bogi,
Prawiąc: «Cnota skarb wieczny[7], cnota klejnot drogi».
Żona, domu ozdoba i przyjaciel wierny,
Cukrowałaby[8] żywot w wymaganiach mierny[9],
Szczęśliwa, że z małżonkiem w cnej[10] prostocie żywie[11],
A pierś ojczystych łanów karmi ją poczciwie.
Gdy goście by zjechali, wzorem stateczności
Rodziłaby w przyjezdnych szlachetne zazdrości,
A każdy, pozierając[12] na dobrane stadło[13],
Myślałby, że mu niebo do stóp ziemskich padło.
Zwiódszy[14] gościa na ganek, przy pisanym[15] dzbanie
O Reju gawędziłbym, Czarnoleskim panie,
O Rzeczypospolitej, Królach Ich Miłościach,
Stateczności i cnocie, pychy znikomościach;
A gdyby dobry sąsiad w pieśniach też smakował,
Wiersze Kochanowskiego w głos bym recytował;
I może zdałoby się, że spod chłodnej deski
Wyszedł wiersze na ganek czytać — Czarnoleski.
Sam, pod lipą miodową, w wieczór świętojański,
Układałbym wiersz gładki, uczuciami pański,
Gwiazdy by mnie wiejskimi usty całowały,
Dziateczki sobótkową pieśń w oddali piały[16],
A, od żabińców płynąc, skrzek coraz tęskliwszy
Mówiłby: śród szczęśliwych jesteś najszczęśliwszy.

inszy (daw.) — inny. [przypis edytorski]

zasie (daw.) — zaś; natomiast. [przypis edytorski]

statek (daw.) — stateczność; stałość w sposobie postępowania i wierność zasadom. [przypis edytorski]

nalazszy (daw. forma imiesł.) — dziś: znalazłszy. [przypis edytorski]

wrychle (daw.) — rychło; szybko. [przypis redakcyjny]

białogłowa (daw.) — kobieta; nazwa od nakrycia głowy, białego czepca, pod którym zgodnie ze daw. zwyczajami kobiety zamężne były zobowiązane chować włosy. [przypis edytorski]

Cnota skarb wieczny — cytat z wiersza Jana Kochanowskiego. [przypis redakcyjny]

cukrować (daw.) — słodzić, ozdabiać, umilać. [przypis edytorski]

mierny (daw.) — umiarkowany. [przypis edytorski]

cny (daw.) — zacny, dobry. [przypis edytorski]

żywie (daw. forma) — dziś: żyje. [przypis edytorski]

pozierać (daw.) — spoglądać, patrzeć. [przypis edytorski]

stadło — para, szczególnie para małżeńska. [przypis edytorski]

zwiódszy (daw. forma) — zawiódłszy; zaprowadziwszy. [przypis edytorski]

pisany (daw.) — tu: malowany, ozdobny. [przypis edytorski]

piać — tu daw.: śpiewać. [przypis edytorski]