# Erotyk anno domini 1943

Władysław Szlengel

# Co czytałem umarłym. Władysław Szlengel. Erotyk anno domini[1] 1943

> Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Słuchaj…
znalazłem dla nas dobrą wróżbę —
… gwiazda spadła na niebie…

Twój mąż
ma dzisiaj nocną służbę…
… przyjdę do ciebie…

Słuchaj,
tej nocy
w szopach Toebbensa[2] i Hallmana[3]
dyszy przy lampach nocna zmiana
i Schultz[4] suknami składy syci.
Tej nocy
śpią ciężko ludzie nie umyci
z placówek[5].
Tej nocy — przy murku — porządkowy
półgłówek
pilnuje szmuglu do dzielnicy,
tej nocy
wiatr gna plakaty po ulicy
i trzaska futrynami wybitych okien,
tej nocy
spowity, niby płaszczem, mrokiem
przyjdę do ciebie…
I WIESZ…
PRZEZ JEDNĄ TĘ CHWILĘ,
gdy cię ku sobie nachylę,
zegnę i dotknę wargami —
… WIESZ…
zawisną kule nad frontami,
wzniesione dłonie z pocisk[ami]
wstrzymają się w bezruchu,
tlące lonty zasyczą,
odwloką moment wybuchu,
otwarte usta do krzyku
zamilkną wpółotwarte,
wiatr wyć przestanie przez chwilę,
szmugiel nie pójdzie przez wartę,
W TEJ JEDNEJ CHWILI
samolot zatrzyma się śmigły,
u SCHULTZA-TOEBBENSA I HALLMANA
zawisną nad stołami igły,
nie zamkną się rozwarte nożyce,
zamrą w bezruchu ulice
w krótkim błysku tych chwil
jak
PRZECIĘTY NAGLE FILM…
Dyplomaci przerwą w pół słowa
szpicle wstrzymają donos,
księżyc przerwie wędrówkę
nad dachami zieloną,
W TEJ CHWILI
nocne zmiany u Kruppa[6]
odłożą na bok kartacze,
w tej chwili na świecie
nikt… nikt nie zapłacze,
nikt nie
krzyknie
i szept pójdzie po ziemiach,
w chmury zawiruje
CICHO…
słuchajcie…
POETA CAŁUJE,
wiersz życiem nabrzmiewa,
nerw w wierszu się spręża
i wszystko, co żyje, zamiera
w bezruchu, w przyjaznej drużbie,
cyt…
niech nic nie spłoszy męża,
gdy śpi na nocnej służbie…

anno domini (łac.) — roku Pańskiego. [przypis edytorski]

Toebbens, Walter Caspar (1909–1954) — współwłaściciel przedsiębiorstwa Toebbens und Schultz, produkującego na terenie warszawskiego getta tekstylia i elementy umundurowania dla Niemców, potocznie określanego jako „szop Toebbensa”. Po wojnie dwukrotnie uciekł z internowania i nadal pracował w branży tekstylnej. [przypis edytorski]

Hallmann, Bernard — właściciel szopu stolarskiego przy ulicy Gęsiej 30; (szop to określenie przedsiębiorstwa w getcie produkującego na potrzeby niemieckie). [przypis edytorski]

Schultz, Fritz Emil — pochodzący z Gdańska współwłaściciel firmy Toebbens und Schultz, produkującej w getcie warszawskim tekstylia i mundury mieszczącej się przy ul. Nowolipie 44. [przypis edytorski]

placówka — miejsce pracy Żydów znajdujące się poza terenem getta. [przypis edytorski]

zakłady Kruppa — założone w 1811 roku przez Friedricha Kruppa, od 1903 funkcjonujące jako spółka akcyjna Friedrich Krupp AG, od 1999 jako ThyssenKrupp AG; firma zajmowała się wydobyciem rudy żelaza, produkcją stali, sprzętu kolejowego, maszyn przemysłowych oraz broni i amunicji, co w roku 1880 zapewniało połowę obrotów przedsiębiorstwa. [przypis edytorski]