# Ostatnia legenda o Golemie

Władysław Szlengel

> Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

> Jak głosi stara legenda poetycka, a może prawda, przed laty został w getto w Pradze czeskiej stworzony Golem — stwór z gliny. Gdzie Golem przepadł — nikt nie wie i wiele na ten temat krąży legend i podań. Oto ostatnia opowieść o Golemie.

Uliczka jest ciasna i mała
miasteczko wdeptane w mrok
już cicho — upiornej ciszy
żaden nie spłoszy krok —

Zielony jest księżyc na dachu
w ślepe okno wślizguje się kot
wiatr podgwizduje ze strachu
łomoce chybotny płot

Załopotało na schodach
zaskrzypiał na dachu gont
mamo… coś stąpa w sieni
kto idzie?… dokąd i skąd?

Sunie coś ciężko za drzwiami
załóż na skoble łom
w imię Ojca i Syna
Boże ochroń ten dom…

Puk… puk… kto puka śród nocy?
już późno… już północ wnet
trzasły kołki na skoblach
zaszurał… zasapał… wszedł…

Głową sięga powały
z gliny żółtej jest cały
szeroki ciężki jak gmach
patrzy…
strach —

Glina w szmatach i płótnach
bryła ciężka i smutna
Uciekłem — mówi — przyszedłem
dwa dni idę polem
Kto ty?????
GOLEM

Zrobili mnie — mówi — z gliny
z własnej swojej ochoty
nie pytali — zlepili
do ciężarów — roboty…

GOLEM jestem — powiada —
macierz nie jest kobietą
w getto mnie ulepilii
i zamknęli mnie w getto[2]

Serce zabrali
oczy zabrali
z gliny zrobili
robić kazali

Wodę im nosić
rąbać im drwa
getto zamknięte
zamknięty ja…

I nogą z gliny
i z gliny ręką
co chcą to robią[3]
glina jest miękka…
i muszę spełniać ich wolę
uciekłem z getto
Kto jesteś??
GOLEM

Już nie zobaczę
już mnie nie chycą
szedłem tu polem
czarną ulicą

Szedłem legendą
zwidą i bajdą
szukać mnie będą
ale nie znajdą.

Dłonie wyciągnął
w tył się wygina
pada do kolan
Matki i syna…

Księżyc zielony
siny i zły
skrzyp okiennicy
zawodzą psy…

Matko Chrystusa
ochroń nas przed złem
— Tu nie jest getto
— Uciekłem… wiem…

W imię Chrystusa
czy nam się śni?
czego chcesz od nas
— Zamknijcie drzwi…

Ja jestem z gliny
może ulepić
może mnie mądrzej
przerobić lepiej…

Może wam mogę
i więcej dać
zróbcie mnie abym
umiał się śmiać…

Dajcie tu przy was
dajcie tu kąt
padnę gliniany
nie pójdę stad

Będę legendą
zwidą i bajdą
szukać mnie będą
ale nie znajdą
żyć — pragnę — śpiewać
. . . . . . . . . . . . i drzwi zamknęli
i rzekli… siądź…

I przepadł w tłumie
i już go nie ma
nie widział odtąd
nikt już Golema
A to jest morał legendy główny:
Golem wśród ludzi
stał się ludziom równy.

golem — w legendach żydowskich istota stworzona na podobieństwo człowieka, zazwyczaj z gliny, żywa lecz pozbawiona duszy i dlatego posłuszna poleceniom człowieka, który ją stworzył. Stworzenie golema wiązało się z powtórzeniem Boskiego procesu kreacji. [przypis edytorski]

getto — dziś wyraz ten jest odmienny; wg współczesnej normy winno być: w getcie. [przypis edytorski]

co chcą to robią — możliwa poprawka: co chcą to robię [przypis edytorski]