# Tren III. (Wzgardziłaś mną, dziedziczko moja ucieszona...)

Jan Kochanowski

# Jan Kochanowski. Treny. Tren III. (Wzgardziłaś mną, dziedziczko moja ucieszona…)[1]

> Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Wzgardziłaś mną, dziedziczko moja ucieszona[2].
Zdałać sie ojca twego barziej[3] uszczuplona[4]
Ojczyzna[5], niżlibyś ty przestać na niej[6] miała[7];
To prawda, żeby była nigdy nie zrownała[8]
Z ranym[9] rozumem twoim, z pięknemi przymioty[10],
Z ktorych sie już znaczyły twoje przyszłe cnoty[11]
O słowa, o zabawo[12], o wdzięczne[13] ukłony,
Jakożem ja dziś po was wielce[14] zasmęcony[15].
A ty, pociecho[16] moja, już mi sie nie wrócisz
Na wieki[17] ani mojej tesknice[18] okrócisz[19].
Nie lza, nie lza, jedno[20] sie za tobą gotować[21],
A stopeczkami twemi ciebie naszladować[22].
Tam[23] cię ujźrzę[24], da Pan Bóg[25], a ty więc z drogiemi
Rzuć sie ojcu do szyje[26] ręczynkami[27] swemi.

W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Trenach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

ucieszony* (starop.) — przynoszący radość, przynoszący pociechę, uciechę. [przypis redakcyjny]

barziej (starop.) — bardziej. [przypis redakcyjny]

barziej uszczuplona — zbyt szczupła, szczuplejsza. [przypis redakcyjny]

ojczyzna* (starop.) — ojcowizna, czyli ziemia odziedziczona po ojcu. [przypis redakcyjny]

przestać na niej — poprzestać na niej, zadowolić się nią; osiąść na niej. [przypis redakcyjny]

Zdałać (…) miała — zdała ci się… szczuplejsza niż ta, na której byś ty przestać miała. [przypis redakcyjny]

żeby była nigdy nie zrownała — zrównać z czymś: dorównać czemuś. [przypis redakcyjny]

rany* (starop.) — wczesny. [przypis redakcyjny]

przymioty — cechy, właściwości, oznaki. [przypis redakcyjny]

Z których sie już znaczyły (…) cnoty — z których dały się przewidzieć (wywnioskować) cnoty, z których poznawaliśmy cnoty. [przypis redakcyjny]

zabawa* (daw.) — zajęcie, zabawa. [przypis redakcyjny]

wdzięczny* (starop.) — miły, przyjemny. [przypis redakcyjny]

wielce (starop.) — bardzo. [przypis redakcyjny]

zasmęcony — zasmucony (por. smętek: smutek). [przypis redakcyjny]

pociecho — do dziś określa się dziecko jako pociechę. [przypis redakcyjny]

na wieki — na zawsze; nie wrócisz na wieki: nie wrócisz nigdy. [przypis redakcyjny]

tesknica (starop.; tu forma D. lp: tesknice) — ból, boleść, przykrość, męczarnia. [przypis redakcyjny]

okrócić (starop.) — ukrócić, obłaskawić, poskromić, skrócić, zmniejszyć. [przypis redakcyjny]

Nie lza, nie lza, jedno… (starop.) — nie można (uczynić) nic innego tylko… [przypis redakcyjny]

gotować sie* — przygotowywać sie (do drogi); sie za tobą gotować*: przygotowywać się, żeby pójść za tobą. [przypis redakcyjny]

stopeczkami twemi ciebie naszladować — iść za tobą śladami twoich stóp. [przypis redakcyjny]

tam — czyli w niebie. [przypis redakcyjny]

ujźrzę (forma starop.) — ujrzę. [przypis redakcyjny]

da Pan Bóg (daw.) — oby dał Pan Bóg, jeśli Pan Bóg pozwoli. [przypis redakcyjny]

do szyje (forma starop.) — do szyi, na szyję. [przypis redakcyjny]

ręczynki (zdr.; forma starop.) — rączki. [przypis redakcyjny]