# Tren VII. (Nieszczęsne ochędóstwo, żałosne ubiory...)

Jan Kochanowski

# Jan Kochanowski. Treny. Tren VII. (Nieszczęsne ochędóstwo, żałosne ubiory…)[1]

> Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Nieszczesne ochędóstwo[2], żałosne[3] ubiory
Mojej namilszej cory[4],
Po co me smutne oczy za sobą ciągniecie?
Żalu mi przydajecie[5].
Już ona członeczków swych wami nie odzieje,
Nie masz, nie masz nadzieje[6].
Ujął[7] ją sen żelazny, twardy, nieprzespany[8].
Już letniczek[9] pisany[10]
I uploteczki[11] wniwecz[12], i paski złocone -
Matczyne dary płone[13].
Nie do takiej łóżnice[14], moja dziewko droga,
Miała cię mać uboga[15]
Doprowadzić, nie takąć dać obiecowała
Wyprawę[16], jakąć dała.
Giezłeczkoć[17] tylko dała a lichą tkaneczkę[18],
Ociec ziemie[19] bryłeczkę
W główki[20] włożył. Niestetyż, i posag i ona
W jednej skrzynce[21] zamkniona[22].

W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Trenach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

ochędóstwo (starop.) — stroje, ozdoby. [przypis redakcyjny]

żałosny (daw.) — smutny, wywołujący smutek, żal. [przypis redakcyjny]

cory (forma starop.) — córy (tj. córki). [przypis redakcyjny]

przydawać (tu forma 2 os. lm: przydajecie) — dodawać. [przypis redakcyjny]

nadzieje (starop. forma D. lp rodz. ż.) — nadziei. [przypis redakcyjny]

ująć (tu forma 3 os. lp r.m.: ujął) — chwycić. [przypis redakcyjny]

nieprzespany* (starop.) — taki, z którego nie można się obudzić. [przypis redakcyjny]

letniczek (starop.) — letnia suknia kobieca. [przypis redakcyjny]

pisany* (starop.) — wzorzysty, barwny, malowany (pisankami nazywa się do dziś jajka malowane na Wielkanoc w różne wzory). [przypis redakcyjny]

uploteczki (starop.) — wstążki do włosów, które się wplata we włosy. [przypis redakcyjny]

wniwecz (starop.) — na nic. [przypis redakcyjny]

płony (starop.) — niepotrzebny, daremny (dziś: „płonny”; por. „płonne marzenia”). [przypis redakcyjny]

do łóżnice (starop. forma D. lp rodz. ż.) — do łożnicy, czyli do łoża małżeńskiego. [przypis redakcyjny]

mać uboga (starop.) — biedna, nieszczęśliwa matka. [przypis redakcyjny]

wyprawa* (tu forma B. lp: wyprawę) — aluzja do wyprawy dawanej pannie młodej przed ślubem i będącej częścią posagu. [przypis redakcyjny]

giezłeczko (starop., zdr. od: giezło) — koszula z białego płótna; giezłeczkoć (…) dała: giezłeczko ci dała (skrócone). [przypis redakcyjny]

licha tkaneczka (starop.) — sukienka ze skromnej tkaniny lub opaska wiążąca włosy. [przypis redakcyjny]

ziemie (starop. B. lp rodz.ż.) — ziemi. [przypis redakcyjny]

w główki — w miejsce, gdzie spoczywa głowa. [przypis redakcyjny]

W jednej skrzynce — „skrzynka” oznacza tu jednocześnie trumnę, a także przedmiot, w którym chowano rzeczy cenne, pieniądze, klejnoty, kosztowną odzież. [przypis redakcyjny]

zamkniona (starop.) — zamknięta. [przypis redakcyjny]