Józef Birkenmajer

Listy matczyne

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Listy matczyne

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Wesprzyj Wolne Lektury

5. Strona redakcyjna

Listy matczyne

(Wiersz odznaczony pierwszą nagrodą na konkursie w Krakowie)

Na dnie najgłębszej, najcichszej szufladki,

ukrytej w biurku — niby dusza w ciele —

chowam skarb wielki: listy mojej matki

pisane do mnie przez różnych lat wiele.

Tu, gdzie ich żadne nie dosięgną zgiełki,

leżą spokojnie — jak w morzu perełki.

Niegdyś latały — niby białe ptactwo —

na śmigłych skrzydłach — hen w świat gdzieś odległy..

Dziś, zakończywszy bezdomne tułactwo,

na jedno gniazdo gromadnie się zbiegły

i tutaj rzeszą zgodną i bezgwarną

— snać pomęczone lotem — wraz się garną.

Ja im przytułek dałem i gościnę — —

zabiegiem tutaj zebrałem je skrzętnym —

i wydzierałem te listy matczyne

losom złowrogim i ludziom niechętnym.

Były mi zawsze przedmiotem mej troski

i strzegł ich pilnie afekt mój synowski...

Nie zniszczył mi ich burz rozlicznych zamęt

(jak to się stało — nigdym nie wyświetlił! ).

Już tu i ówdzie przybladł w nich atrament,

a papier pożółkł, zszargał się i zetlił —

i rzekłbyś, że go lada siła zetrze,

jak liść jesienny, miotany na wietrze.

Lecz na tych kartkach wytartych i wiotkich,

co zwiędły, mamo, jak twoje oblicze,

ileż uśmiechów — jako ono — słodkich!

jakież w nich siły biją tajemnicze,

jakież — w młodości duchowej rozkwicie —

drga w nich przepiękne i prawdziwe życie!...

Niby to jeno cyfry i litery — —

a przecie w każdej literze i cyfrze

kryje się serca twego okruch szczery,

tętnią, śpiewają uczucia najżywsze —

bo twego pisma misterne przędziwo

jest jak żył siatka, krwią nabiegłych żywą...

W samotnych chwilach wyjmuję te listy

i odczytuję od deski do deski.

Wtedy mi w sercu zdrój wytryska czysty

i w duszy spokój jawi się niebieski

i tonę cały w czarownej powieści,

obejmującej — lat moich trzydzieści...

Pierwszy z nich — w drżącym nakreślony tonie:

cicho się zwierzasz matce swej... ponieważ

czujesz, że oto zagościł w twem łonie

ktoś, kogo pragniesz — kogo się spodziewasz —

ktoś, kto twojemu sercu jest już bliski...

W chwiejnych literkach lśnią szczęścia pobłyski...

Dalej — w następnych listach kilkunastu

dźwięczą wyrazy serdecznej tęsknoty

ku dalekiemu posyłane miastu,

gdzie bawił ojciec — — o zdrowie kłopoty — —

i dziwne lęki — duszę targające —

choć podróż trwała coś ze dwa miesiące.

W każdym dopisek jest o mnie — na brzeżku —

i tam nazywasz mnie: «nasze maleństwo»...

W spojrzeniu mojem — i w każdym uśmieszku —

do ojca mego widzisz podobieństwo — —

Piszesz, że moje dziecięce gruchania

łagodzą smutek twojego rozstania...

A potem listów — już do mnie — plik gruby: —

pragniesz, by syn twój, co się w szkołach kształci,

nauką swoją przyczyniał ci chluby

i żeby swojem sprawowaniem dał ci

szczęście i radość... ale ja, zły chłopak,

często czyniłem prośbom twym naopak.

Gdy karę za to wzięło krnąbrne chłopię

i Bóg mu zesłał nędzę i tułaczkę,

nawet w strzeleckim ponurym okopie

całą twych listów otrzymałem paczkę...

Szły za mną listy twe w obcą krainę — —

Łzy w nich piekące były — łzy matczyne...

Listy te były zwięźlejsze — niż tamte — —

A prócz podpisu twojego, o mamo,

miały też podpis: «N... Zensurbeamte...»

Zaś tekst niejedną był upstrzony plamą

i czasem ktoś w nich stronicę roztargał —

ktoś, co świętości moje miał... za szpargał...

Dziś kiedym z własnych doświadczeń dopiero

pojął, co znaczy kochać — własne dzieci,

radość odczuwam dziecięcą i szczerą,

ilekroć do mnie z oddali przyleci

list twój, o matko, tchnący staroświeckiem

pięknem... list, w którym wciąż jestem twem dzieckiem,

Każdy z tych listów w sercu mem rozdzwania,

myśl mą pogłębia, wiąże i uzacnia,

budzi wspomnienia i przyszłość odsłania,

krzepi mą ufność i wolę mą wzmacnia...

Druhy mej doli — życia mego świadki!

Najdroższe listy — listy mojej matki!...

12. I. 1929

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą: wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/birkenmajer-wycieczka-listy-matczyne/

Tekst opracowany na podstawie: Józef Birkenmaje, Wycieczka, Poezje, Warszwa 1932.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl) na podstawie tekstu dostępnego w serwisie Wikiźródła (http://pl.wikisource.org). Redakcję techniczną wykonała Marta Niedziałkowska, a korektę ze źródłem wikiskrybowie. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Okładka na podstawie: Muffet@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-23.