Mikołaj Sęp Szarzyński

Do Kasie

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Do Kasie (Jako lód taje przezroczysty z lekka...)

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Przypisy

5. Wesprzyj Wolne Lektury

6. Strona redakcyjna

Do Kasie

Jako lód taje przezroczysty z lekka,

Kiedy go ogień zagrzewa z daleka,

Tak ja na twarz twą na każdą godzinę

Patrzam[1] a ginę.

Patrzam a ginę z wielkiego frasunku;

A jeśli nie dasz łaskawie ratunku,

Nielutościwą[2] tobie wiecznie słynąć[3],

Przyjdzie mnie zginąć.

W co mie nieszczęście okrutne wprawiło!

Śmierć tuż, gdy patrzam na to, co mi miło,

Śmierć tuż, gdybych[4] cie namniej[5] spuścił z oczy,

Za mną się toczy.

Gdzież on mój umysł, który płomień taki

Aż nazbyt sobie miał za ladajaki[6]?

O, próżne dumy! Nie my sobą sami:

Bóg rządzi nami.

Tak napiękniejszej[7] Narcysus[8] urody,

Gdy się chciał napić, nachyliwszy, wody,

Jak we źwierciedle, choć nie tego żądał,

Twarz swą oglądał.

Nie widał przedtem oblicza swojego:

Przeto, mnimając kogo być inszego

Pod wodą, swej sie piekności zdziwował

I rozmiłował.

Patrza a patrza, a jem patrza pilniej[9],

Tym w jego sercu sroga miłość silniej

Cieniem a wodą — kto się nie zadziwi!—

Płomienie żywi.

Chwalę, Kupido, strzały twe; w tej mierze

Niechaj za przykład każdy sobie bierze,

Że ty na tego, co prze[10] piekność hardy,

Masz munsztuk twardy.

Zgardzał ten nimfy[11], co mu się kłaniały;

Prze jego hardość, chodząc miedzy skały,

Stwardziała Echo, powtarzać gotowa

Człowiecze słowa.

A gdy tak patrzał na swoje twarz chciwie,

Już poczuł miłość, wzdycha żałośliwie,

Już się rozmawiać [z] swem cieniem nie wstydzi,

A Wenus szydzi.

„Któżkolwiek jesteś — rzecze — co mieszkanie

Masz pod tą wodą, usłysz me żądanie:

Niech wolno będzie dotknąć się twojego

Ciała ślicznego.

Co cie wsadziło, dziecię napiekniejsze,

W tę wodę? Wynidź do mnie! Czy mocniejsze

Przyczyny bronią i tak wolą[12] twoję

Psują, jak moję?

Ach! widzę twojej chęci ku mnie znamię;

Dokąd ja patrzam na cie, patrzasz na mie,

Mówię, — usta twe snadź odpowiadają,

Bo się ruchają[13].

Płaczesz, gdy płaczę; gdy żałośnie wzdycham,

Wzdychasz; śmiejesz się, gdy się ja uśmiecham;

Chcę cie obłapić[14], ręce twe rozciągasz

I mnie też siągasz.

Chcę cię całować, wnet usta chętliwe

Sam mi podawasz; jedno zazdrościwe

Nam tego wody, co nas rozdzielają,

Nie dopuszczają.

Mała rzecz wielkie nam psuje rozkoszy.

Niechże twe źródła przeklęte rozproszy,

Bezecna wodo, słońce gorącemi

Promieńmi swemi”.

Tak siedział, [z] swojem cieniem rozmawiając,

A wszelką pomoc żywota zgardzając.

Usechł z tęsknice. Potem jego ciało

Kwiatem się stało.

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą: wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. Patrzam — patrzę. [przypis redakcyjny]

2. Nielutościwą — nielitościwą. [przypis redakcyjny]

3. Nielutościwą tobie (...) słynąć — zyskasz sławę bezlitosnej. [przypis edytorski]

4. gdybych — gdybym. [przypis redakcyjny]

5. namniej — najmniej (starop. postać stopnia najwyższego, bez wtrąconego później -j). [przypis redakcyjny]

6. ladajaki — byle jaki, nieważny. [przypis edytorski]

7. napiękniejszej — w rękopisie: napiękniejszy. [przypis redakcyjny]

8. Narcysus (gr. Narkissos) — Narcyz, syn boga rzecznego Kefissosa wzgardził miłością nimfy Echo, za co rozgniewana Afrodyta wzbudziła w nim miłość do własnego obrazu odbitego w wodzie. Nie mogąc miłości tej zaspokoić, Narcyz usechł, a na jego miejscu pozostał biały kwiat, noszący jego imię. [przypis redakcyjny]

9. Patrza (...), a jem patrza pilniej — Patrzy i patrzy, a im uważniej patrzy. [przypis edytorski]

10. prze — dla, z powodu. [przypis redakcyjny]

11. Zgardzał (...) nimfy — gardził nimfami. [przypis edytorski]

12. wolą — dziś: wolę (dawn. B. l.p. rzeczowników r. ż. z osn. spółgł. podnieb.; por.: panią. [przypis redakcyjny]

13. ruchają — ruszają (forma starop.). [przypis edytorski]

14. obłapić — uściskać. [przypis redakcyjny]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/do-kasie-jako-lod-taje-przezroczysty-z-lekka

Tekst opracowany na podstawie: Mikołaj Sęp Szarzyński, Rytmy abo Wiersze polskie w wyborze, wyd. E. Wende i S-ka., Warszawa 1914

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska.

Okładka na podstawie: Forestedpaths@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-22.