Bolesław Leśmian

Pururawa i Urwasi

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Pururawa i Urwasi

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Przypisy

5. Wesprzyj Wolne Lektury

6. Strona redakcyjna

Pururawa i Urwasi

Pururawa[1] w godzinie, gdy słońce mgły krasi[2],

Ujrzał nimfę wód przaśnych[3] — Indiankę Urwasi.

Wynurzyła dłoń z wody, a za dłonią — głowę,

A niedługo — popierśną[4] kibici[5] połowę.

Górowała rozbieżnej pierścieniami fali,

Palcami z lekka pierśnych[6] tykając korali.

Pururawa podpatrzył, jak nieśmiertelniało

Jej obciśle przywdziane po wierzch ducha ciało.

Pomiażdżyła mu serce miłości nagłota[7] —

Jął[8] się skradać ku bogu ruchem snu i kota.

Porwał ją w swe ramiona ku warg swych potrzebie.

«Ciebież tulę w objęciu? Odpowiedz, że ciebie!»

Bożym wrzaskiem przeczyła rąk jego przemocy,

Wyrywała się z ramion aż do późnej nocy!

Ale on ją pod leśnym uciszył pagórem,

Wtłoczył żywcem do wora i przewiązał sznurem.

Jak złodziej, pomykając jarami[9] po jarach,

Powrócił do dom z worem wrzeszczącym na barach.

Wiedział, co przyniósł w worze — a i po co — wiedział!

Stał u progu zdyszany — wór mu u nóg siedział.

Świerszcz w chałupie skowronił, jaskólił i brzęczał,

A on stał zadumany, a wór nagle klęczał.

«Wróć mi wolę ruczajną[10], wróć stawne bezczasy!

Więcej we mnie drga boga niż dziewczęcej krasy[11]».

«Darmo pragniesz się z wora prośbą wyszeleścić!

Chcę boga, com go schwytał[12], raz w życiu popieścić!»

«Cóż ci po tej pieszczocie, co rozkosz przekracza?

Cóż ci po tej rozkoszy, co w otchłań się stacza?»

«Niech się rozkosz odmieni aż nie do poznania,

Już ja nigdy swojego nie wściągnę[13] kochania!»

I wyłonił ją z wora na żądz swych bezdroża:

«Nie masz wokół nikogo, oprócz nas i łoża!»

«Oddam ci wniebowzbitą mych piersi urodę,

Warg mych odwilż różaną i ramion dogodę[14].

Jeno[15] ukryj w pieszczocie nagość swego ciała,

Abym ludzkich upojeń ja — bóg — nie widziała!»

Po ciemku barwił[16] łoże we kwiaty i liście,

W ciemnym łożu do niego polgnęła[17] biodrzyście.

Kształt jej wgarniał w objęcia, płonął w jej upale,

A ustami wyławiał dwu piersi korale.

«Kiedyż ty mnie podpatrzysz, jako w ciebie dyszę?»

«Nigdy cię nie podpatrzę! Dość, że dech twój słyszę!»

«Czemuż nie chcesz oczyma wyjść szczęściu na drogę?»

«Po cóż jeszcze mam widzieć to, co kochać mogę?»

«Chciałbym w oczach twych odbić radość, co mózg mroczy!»

«Bądźże mi niewidzialny, póki mam te oczy».

I czuł, w sobie zamilkły, że bogini ciało,

Wieczyściejąc ku niemu, chętnie namdlewało.

I namdlewał z nim razem rozkoszy bezsiłą,

Aż namdlał w taki bezświat, że go już nie było.

Nie było go na drogach, ni w ukryciu alej,

Ani w nim, ni poza nim, ni bliżej, ni dalej!

Wezbrany poza łoża miłosnego miedzą,

Jeno poił się słodką o sobie niewiedzą.

I tak uczył się nie być od nocy do świtu,

Aż się zbudził przy gwiazdach — bywalec niebytu.

I ujrzał, że bogini, rozkoszą opiła,

W mrocznym łożu jaśnistym[18] kształtem się ciemniła.

«Ciemnij się w moją miłość, rozum mi odbieraj,

Ale w moich objęciach nigdy nie umieraj!»

«Jeno tyle umieram, ile miłość każe,

A spłodzę tobie syna w mych bioder pożarze».

I spłodziła mu syna na polu, w południe,

Kiedy zboże ku słońcu złoci się bezludnie.

«Bogom w oczy wsmucony jestem od spowicia,

A weseli się we mnie życie spoza życia.

Pójdźcie ze mną do lasu nieopodal gaju,

Pragnę zbadać twarz ojców, odbitą w ruczaju.

Jest tam skwar w macierzance[19] i chłód w leśnym dzwońcu,

Spróbujemy we troje zanieistnieć w słońcu».

Poszli za nim do dziwnie ruczajnego lasu,

Gdzie czas szumi wśród liści, a liście wśród czasu.

Poszli w skwar macierzanki, rozpełzłej samotnie,

I zabrnęli w chłód dzwońców — i już bezpowrotnie.

Troje było ich w lesie: dwa i jedno ciało,

Nikt nie wie, co się z nimi stało lub nie stało.

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą: wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. Pururawa i Urwasi — bohaterowie dzieł literatury indyjskiej. [przypis edytorski]

2. krasić (reg.) — barwić. [przypis edytorski]

3. przaśny — niekwaśny, bez wyraźnego smaku. [przypis edytorski]

4. popierśny — sięgający po piersi. [przypis edytorski]

5. kibić (daw.) — talia. [przypis edytorski]

6. pierśny — piersiowy. [przypis edytorski]

7. nagłota — nagłość. [przypis edytorski]

8. jąć (daw.) — zacząć. [przypis edytorski]

9. jar — dolina, wąwóz. [przypis edytorski]

10. ruczaj (poet.) — strumień. [przypis edytorski]

11. krasa — uroda. [przypis edytorski]

12. com go schwytał — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: co go schwytałem. [przypis edytorski]

13. wściągnąć (starop.) — powściągnąć, poskromić, pohamować, okiełznać. [przypis edytorski]

14. dogoda — dogadzanie. [przypis edytorski]

15. jeno (daw., gw.) — tylko. [przypis edytorski]

16. barwić — tu: stroić. [przypis edytorski]

17. polgnąć — tu: przysunąć się. [przypis edytorski]

18. jaśnisty (gw.) — świecący, błyszczący. [przypis edytorski]

19. macierzanka — roślina o drobnych liściach i kwiatach zebranych w główki, wykorzystywana w lecznictwie, przemyśle perfumeryjnym i spożywczym. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lesmian-pururawa-i-urwasi/

Tekst opracowany na podstawie: Leśmian, Bolesław, Łąka, wyd. J. Mortkowicz, Warszawa 1920

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Marianna Czabator, Marta Niedziałkowska, Justyna Staroń, Hanna Zając.

Okładka na podstawie: The Little Pond, Appledore, Frederick Childe Hassam, domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2024-11-04.