Jan Kochanowski

Pieśń VIII

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Pieśń VIII (Nie frasuj sobie, Mikołaju, głowy...)

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Przypisy

5. Wesprzyj Wolne Lektury

6. Strona redakcyjna

Pieśń VIII[1][2]

Nie frasuj sobie, Mikołaju, głowy,

Kto ma być królem: już dekret[3] gotowy

Przed Bogiem leży, nie piórem pisany,

Lecz w dyjamencie twardym wykowany.

Nie z pół- lub nocy, lub dnia[4], nie ze wschodu

Ani czekajmy pana od zachodu;

Ten królem będzie, kogo Bóg mianuje,

Łatwie On ludzkie serca spraktykuje[5].

Tenże nam mimo znajomsze sąsiady[6],

W śmiech obrociwszy nasze płone[7] rady,

Przywiódł był króla z dalekiej krainy,

Po którym wrychle miał usieść kto iny.

Gdzie ony złote góry nieprzebrane[8]?

Gdzie Gaszkonowie i wojska ubrane[9]?

W co poszły działa i nasze turnieje?

Wiatrem nadziane puknęły[10] nadzieje.

Fortuna[11] nawy na morzu sprawuje,

Fortuna w bitwach zwycięstwem szafuje;

Onej rakosze[12] i sejmy słuchają;

A ludzkie rady[13] wspak sie obracają.

Precz krasomowce! Wywody na stronę!

A my gdzie w polu na słupie koronę

Zawieśmy złotą; jesli nie mędrszemu,

Niech ją da Szczęście przynamniej rętszemu[14].

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą: wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. Ks. 2, Pieśń VIII — pieśń dotyczy bezkrólewia i kolejnej elekcji po ucieczce Henryka Walezego. Powstała prawdopodobnie na przełomie 1575 i 1576 r., gdy walka o koronę toczyła się już tylko między Maksymilianem Habsburgiem i Stefanem Batorym. Adresatem jest prawdopodobnie Mikołaj Firlej, starosta kazimierski, bliski przyjaciel poety. [przypis redakcyjny]

2. W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

3. dekret — chodzi o akt nominacji króla. [przypis redakcyjny]

4. pół- lub nocy, lub dnia — z północy lub z południa. [przypis redakcyjny]

5. spraktykować (daw.) — skłonić, przeciągnąć na swoją stronę. [przypis redakcyjny]

6. znajomsze sąsiady — chodzi tu o kandydatów z sąsiednich krajów. [przypis redakcyjny]

7. płony (starop.) — bezużyteczny. [przypis redakcyjny]

8. Gdzie (...) złote góry (...) i nasze turnieje? — aluzja do zaprzysiężonych przez Henryka Walezego zobowiązań finansowych na rzecz Polski i obietnicy sprowadzenia piechoty gaskońskiej oraz do uroczystości przy wjeździe Henryka do Krakowa. [przypis redakcyjny]

9. wojska ubrane — tu: uzbrojone. [przypis redakcyjny]

10. puknąć — pęknąć; por.: śmiać się do rozpuku. [przypis redakcyjny]

11. Fortuna — rzym. bogini przypadku; los. Motyw ważny w filozofii Pieśni Kochanowskiego; zob. też Ks. 1, Pieśń IX. [przypis redakcyjny]

12. rakosz — rokosz, polityczny zjazd rycerstwa (szlachty). [przypis redakcyjny]

13. rada (daw.) — zamysł, pomysł. [przypis redakcyjny]

14. rętszy (daw.) — bardziej rączy, szybszy. [przypis redakcyjny]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/piesni-ksiegi-wtore-piesn-viii

Tekst opracowany na podstawie: Pieśni Jana Kochanowskiego księgi dwoje, Drukarnia Łazarzowa, Kraków, 1586

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska, Piotr Wilczek.

Okładka na podstawie: iamNigelMorris@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-23.