Kazimierz Przerwa-Tetmajer

Dziwna chwila

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Dziwna chwila

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Przypisy

5. Wesprzyj Wolne Lektury

6. Strona redakcyjna

Dziwna chwila

Czas płynie... Nigdy więcej nie przyjdą ku sobie —

rozeszli się na zawsze, na zawsze rozstali,

żyją, jakby na innym każde żyło globie — —

czas płynie, czas, co z każdym dniem rozdziela dalej...

Stracona chwila złudy... Już jak grobu płyta

powoli mchem zarasta i pleśnią zakwita:

tak owa chwila w pomrok wspomnienia się chowa

i z wolna ginie z oczu, jak płyta grobowa.

Rozstali się... Czy patrzą jeszcze kiedy w stronę

swojej dawnej przeszłości? Czy oczy, zaćmione

mimowolnie mgłą żalu, zwracają ku sobie,

żyjąc, jakby na innym każde żyło globie?...

Obcy są sobie do dna...

Raz, w dalekich górach,

gdy się wieczór na ziemię w ciemnych zsuwał chmurach,

wieczór górski jesienny, posępny i słotny:

na Anioł Pański dzwon bił. Siedziałem samotny,

patrząc w okno. Tak pusto mi było, jakoby

same mnie otoczyły mogiły i groby,

a dusza moja, na kształt oślepłego ptaka,

co, bijąc skrzydłem próżno, nie chce sfrunąć z krzaka,

błąkała mi się w piersi, smutna i samotna

i ciemna, jako noc ta w mrocznych chmurach słotna[1].

Nagle począł dzwon dźwięczeć... W tej pustce, w tym mroku,

na nieskończone lasów i tęsknot otchłanie,

smutny, w przestrzeń płynący dzwon na Zwiastowanie,

jak u nas tam daleko, u gór moich stoku...

I zdało mi się wówczas, że z chmur, jak lilija[2],

wykwitnie twarz anielska, że się mgła rozwija

i że z mgły, na kształt srebrnej światłości księżyca,

srebrna, cicha i jasna zjawi się Dziewica...

Jam wówczas tylko wierzył... I wówczas, w tej zmroczy[3],

w owej dalekiej stronie, w obczyźnie dalekiej,

w tej samotności grobu, gdym wznosił powieki

i spojrzałem ku niebu — zawilgły mi oczy...

Wezbrało mi się serce... Byłbym ziemię całą

cisnął do mego serca — ono świat kochało,

to puste, głuche serce w ową dziwną chwilę

kochało świat do łez...

Byłem podniesiony

w nieziemskie i nieznane mi dotąd regiony

jakiejś wielkiej miłości, ukojeń wzajemnych,

zapomnień krzywd i żalów i uniesień ziemnych,

byłem, jakby na zmarłych ziemskich żądz mogile.

Czułem w wnętrzu mym, w piersi, duch, co się kołysze

ponad wszystkim, co ludzkie, z niczym się nie zspala,

jest jako mgła nad rzeką, pod którą grzmi fala,

a ona ma swą wieczną, niezmąconą ciszę...

I rzekły moje usta w ową dziwną chwilę

wielkie, święte i czyste: Ave Maria[4]...

Rozstali się — i nigdy nie przyjdą ku sobie,

rozeszli się na zawsze, na zawsze rozstali,

żyją, jakby na innym każde żyło globie — —

czas płynie, czas, co z każdym dniem rozdziela dalej —

są sobie obcy do dna.

Lecz czyż nigdy ona

nie uczuła nad sercem, jakby wzdłuż jej łona

płynęła ciepła, duża spadła łza deszczowa?

i nigdy nie słyszała w wieczornej godzinie,

kiedy dusza się Bogu, jako kwiat rozwinie,

cichego słów szelestu: bądź zdrowa! bądź zdrowa!

bądź szczęśliwa na wieki! bądź błogosławiona!?...

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą: wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. słotny — deszczowy. [przypis edytorski]

2. lilija — dziś popr.: lilia. [przypis edytorski]

3. w tej zmroczy — od zmrocze: mroczne miejsce, mrok; w tym mrocznym miejscu. [przypis edytorski]

4. Ave Maria (łac.) — Zdrowaś Mario; pierwsze słowa modlitwy Pozdrowienie anielskie. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/przerwa-tetmajer-dziwna-chwila/

Tekst opracowany na podstawie: Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Wybór poezji, nakł. Gebethner i Wolff, Warszawa-Lublin-Łódź 1897.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Śląską z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BŚ. Utwór powstał w ramach "Planu współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2014 roku" realizowanego za pośrednictwem MSZ w roku 2014. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o "Planie współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2014 r.".

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Katarzyna Dug, Wojciech Kotwica, Weronika Trzeciak.

Okładka na podstawie: superde1uxe, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-22.