Kazimierz Przerwa-Tetmajer

Pochwała dawnej dzielności greckiej

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Pochwała dawnej dzielności greckiej

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Strofa I

5. Strofa II

6. Strofa III

7. Przypisy

8. Wesprzyj Wolne Lektury

9. Strona redakcyjna

Pochwała dawnej dzielności greckiej

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Strofa I

Młodzieńcze grecki, co silny i śmiały,

jednegoś pragnął: nieśmiertelnej chwały;

jedną miał dumę: piersią swą zastawić

zagrożoną ojczyznę,

ubogie wzgórza i pola nieżyzne

od klęsk wybawić:

ku twej, o mężny, sławie i pamięci

pieśń niech się moja dziś wzniesie i święci.

W bystre i zimne Eurotasu[1] wody

młodzieńców Sparty skakał zastęp młody;

przez dzikie knieje, ostępy i chaszcze

długokłego dzika

ścigali; morze nawie[2] Ateńczyka

otwiera paszcze;

tessalskich[3] źrebców z wichrowymi grzywy[4]

dosiąść tam żaden nie bywał leniwy.

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą: wolnelektury.pl/pomagam/

Strofa II

Naprzeciw Persów strasznej nawały

lwem na bawołu[5] szedł hufiec mały.

Przeszli z Aresa[6] krwawych wysieków[7]

w podziw potomnych, najdalszych wieków.

Pod Maratonem[8] i Salaminą[9]

ci, co polegli w walce, nie giną,

lecz drugim życiem z martwych ocknięci,

wiek na wiek walą[10] w ludzkiej pamięci.

Trzystu Spartanów w Termopil[11] jarze

bogom z czar wino wylało w darze.

Kserksesa[12] milion gdy w nich uderzy:

milion od trzystu pierzchnął puklerzy[13].

Zdradą zwalczeni, legli nareszcie.

Brzmiał krzyk tryumfu po całym mieście,

bo ni jednego z nich nie ujrzano,

by krwawił raną w plecy zadaną.

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Strofa III

Delfy[14] gdy wrogów tłumem oblężone,

dwóch bohaterów daje im obronę,

jak wilków stado płoszące dwa tury;

w Sparcie piersi mieszkańców

miast[15] bram obronnych były i miast szańców;

w Hades[16] ponury

Epaminondas[17] gdy szedł: to mu starczy,

że wróg nie uniósł z pola jego tarczy.

Pindar[18] efebów[19] idących w zawody

przez wiecznotrwałe upamiętnił ody;

jak potok deszczem spiętrzony nad brzegi,

co z gór się stromych pieni:

on się, ogromny, stacza ku bezdeni.

Wieków szeregi

idą. Tak niegdyś czyny czczono dzielne,

czyn wzajem pieśni budził nieśmiertelne.

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. Eurotas — rzeka w Sparcie. [przypis edytorski]

2. nawa (daw.) — statek, okręt. [przypis edytorski]

3. Tessalia — kraina historyczna w Grecji, obecnie region administracyjny. [przypis edytorski]

4. grzywy — dziś popr. forma N.lm: grzywami. [przypis edytorski]

5. lwem na bawołu — archaiczna forma porównania, dziś powiedziano by: jak lew na bawoła. [przypis edytorski]

6. Ares (mit. gr.) — bóg wojny i bitewnego szału. [przypis edytorski]

7. wysieki — tu: siekanina, bitwa. [przypis edytorski]

8. bitwa pod Maratonem — stoczona w 490 p.n.e.; Ateńczycy pod dowództwem Miltiadesa rozbili w niej perską armię inwazyjną. [przypis edytorski]

9. bitwa pod Salaminą — stoczona w 480 p.n.e.; sprzymierzona flota grecka pokonała wówczas inwazyjną flotę perską, wykorzystując fakt, że wąska cieśnina między wyspą Salaminą a lądem stałym uniemożliwia Persom rozwinięcie szyku. [przypis edytorski]

10. wiek na wiek walą — w niektórych przedrukach błędnie: żyją. [przypis autorski]

11. bitwa pod Termopilami — stoczona w r. 480 p.n.e; wojska greckie przegrały, broniąc wąwozu zamykającego drogę do Aten; w ostatniej fazie bitwy Persom opierało się jedynie 300 Spartan. [przypis edytorski]

12. Kserkses (ok. 517 p.n.e.–465 p.n.e.) — władca (szachinszach) perski, zorganizował nieudaną kampanię wojenną przeciw Grekom. [przypis edytorski]

13. puklerz — rodzaj okrągłej tarczy. [przypis edytorski]

14. Delfy — miasto greckie u stóp Parnasu, sławne ze świątyni i z wyroczni. [przypis edytorski]

15. miast (daw.) — zamiast. [przypis edytorski]

16. Hades (mit. gr.) — kraina umarłych (starożytni Grecy nie znali podziału na niebo i piekło). [przypis edytorski]

17. Epaminondas (ok. 420 p.n.e.–362 p.n.e.) — wojskowy i polityk z Teb, kilkakrotnie pokonał Spartę. [przypis edytorski]

18. Pindar — ur. między 522 a 518 p.n.e., zm. między 443 a 438, poeta grecki, napisał wiele pieśni na cześć zwycięzców Olimpiad. [przypis edytorski]

19. efeb — tu: piękny młodzieniec (pierwotnie słowo to oznaczało mężczyznę w wieku 18-20 lat w trakcie obowiązkowej służby wojskowej). [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/przerwa-tetmajer-pochwala-dawnej-dzielnosci-greckiej

Tekst opracowany na podstawie: Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Wybór poezji, nakł. Gebethnera i Wolffa, Warszawa-Kraków 1897

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paweł Kozioł, Marta Niedziałkowska, Małgorzata Wrzesień.

Okładka na podstawie: archer10 (Dennis)@Flickr, CC BY-SA 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-22.