Adam Mickiewicz

Żeglarz

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Żeglarz

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Przypisy

5. Wesprzyj Wolne Lektury

6. Strona redakcyjna

Żeglarz

O, morze zjawisk! Skąd ta noc i słota?

Była jutrznia[1] i cisza, gdym był bliski brzegu:

Dziś, jakie fale, jaki wicher miota!

Nie można płynąć, cofnąć niepodobna biegu:

A więc porzucić korab[2] żywota?

Szczęśliwy, czyjej przewodniczą łodzi

Cnota i Piękność, niebieskie siostrzyce!

Gdy noc się zgęszcza, wzmagają powodzi[3]:

Ta puchar daje, ta odsłania lice[4],

Tamtej widok oświeca, a tej nektar słodzi.

Szczęśliwy, samej kto ślubował Cnocie!

Dopłynie, kędy sławy góruje opoka[5],

Balsam go rzymski[6] ukrzepi w ochocie;

Ale jeżeli Piękność nie zwróci nań oka,

Dopłynie we krwi i w pocie.

A komu Piękność całe pokaże oblicze,

Potem śród drogi zdradliwa odlata,

Nadziei z sobą mary[7] unosząc zwodnicze:

Ach, jakaż później czczość[8] w obszarach świata!

Już nie dość krzepią i Cnoty słodycze.

Zamiast Piękności niebieskiego wschodu,

Walczyć z ustawną[9] burzą, jęczeć pośród cienia;

Zamiast serc czułych, trącać o pierś z lodu,

Zamiast jej rączek, chwytać za ręce z kamienia,

I długo śród takiego nie ustać zawodu[10]?

Zawód tak trudny! zakończyć tak snadnie[11]!

Nie będziem dłużej ćmieni[12], więcej kołatani[13]...

Lecz wszystkoż z nami w tych falach przepadnie?

Czyli[14] kto raz wrzucony do bytu otchłani,

Nie zdoła z niej wylecieć ani zginąć na dnie?

Co żyje, niknie — tak na mnie świat woła...

Za cóż głos ten wewnętrznej wiary nie wyziębi,

Że gwiazda ducha zagasnąć nie zdoła

I raz rzucona krąży po niezmiernej głębi,

Póki czas wieczne toczyć będzie koła.

Któż to krzyknął od lądu? jakie słychać żale?

Wyż to, o bracia moi, przyjaciele moi,

Dotąd stoicie na nadbrzeżnej skale?

I tak się oko wasze znudzenia nie boi,

Że aż dotąd patrzycie na mnie i me fale?

Jeśli się rzucę, kędy rozpacz ciska,

Będą łzy na szaleństwo, na niewdzięczność skarga!

Bo wam mniej widne te czarne chmurzyska,

Nie słychać z dala wichru, co tu liny targa,

Grom, co tu bije, dla was tylko błyska.

I razem ze mną, pod strzałami gromu

Co czuję, inni uczuć chcieliby daremnie!

Sąd nasz, prócz Boga, nie dany nikomu;

Chcąc mnie sądzić, nie ze mną trzeba być, lecz we mnie.

— Ja płynę dalej, wy idźcie do domu.

17 kwietnia 1821 r.

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą: wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. jutrznia (poet.) — jasność poprzedzająca ukazanie się słońca na horyzoncie. [przypis edytorski]

2. korab (poet.) — łódź, okręt. [przypis edytorski]

3. wzmagają powodzi — dziś: wzmagają (się) powodzie. [przypis edytorski]

4. lico (poet.) — twarz. [przypis edytorski]

5. opoka — skała; przen. coś, co daje oparcie i pozwala przetrwać. [przypis edytorski]

6. balsam rzymski — zasady filozofii rzymskiej (stoicyzm). [przypis edytorski]

7. mara — złuda, widzenie senne. [przypis edytorski]

8. czczy — nic nieznaczący, bezcelowy, płonny; czczość: próżnia, pustka, jałowość. [przypis edytorski]

9. ustawna — ustawiczna, nieustająca. [przypis edytorski]

10. zawód (daw.) — tu: zmaganie się, walka. [przypis edytorski]

11. snadnie (starop.) — łatwo. [przypis edytorski]

12. być ćmionym — tu: pozostawać w ciemnościach, zaciemnieniu. [przypis edytorski]

13. być kołatanym — być miotanym, rzucanym. [przypis edytorski]

14. czyli — tu: czy; czy też. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/sonety-odeskie-zeglarz

Tekst opracowany na podstawie: Adam Mickiewicz, Poezje. [T. 1], Wiersze młodzieńcze; Ballady; Grażyna, Krakowska Spółdz. Wydawnicza, Kraków [1919]

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Katarzyna Dąbek, Marta Niedziałkowska, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: Boats and Yachts, Dominic's pics@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-23.