Jan Kochanowski

Tren XII. (Żaden ojciec podobno barziej nie miłował...)

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Tren XII. (Żaden ojciec podobno barziej nie miłował...)

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Przypisy

5. Wesprzyj Wolne Lektury

6. Strona redakcyjna

Tren XII. (Żaden ojciec podobno barziej nie miłował...)[1]

Żaden ociec[2] podobno barziej[3] nie miłował

Dziecięcia, żaden barziej nad mię nie żałował[4].

A też ledwie sie kiedy[5] dziecię urodziło,

Co by łaski rodziców swych tak godne było[6]:

Ochędożne[7], posłuszne, karne, niepieszczone[8],

Śpiewać, mówić, rymować, jako co uczone[9];

Każdego ukłon trafić[10], wyrazić postawę[11],

Obyczaje panieńskie umieć i zabawę[12].

Roztropne, obyczajne[13], ludzkie, nierzewniwe[14],

Dobrowolne[15], układny[16], skromne[17] i wstydliwe.

Nigdy ona po ranu karmie nie wspomniała[18],

Aż pierwej Bogu swoje modlitwy oddała.

Nie poszła spać, aż pierwej matkę pozdrowiła

I zdrowie rodziców swych Bogu poruczyła[19].

Zawżdy przeciwko ojcu[20] wszytki przebyć progi,

Zawżdy sie uradować i przywitać z drogi.

Każdej roboty pomóc[21], do każdej posługi

Uprzedzić było wszytki rodziców swych sługi[22].

A to w tak małym wieku[23] sobie poczynała,

Że więcej nad trzydzieści miesięcy nie miała.

Tak wiele cnót jej młodość i takich dzielności

Nie mogła znieść: upadła od swej[że] bujności[24],

Żniwa nie doczekawszy. Kłosie mój jedyny

Jeszcześ mi sie był nie zstał[25], a ja twej godziny

Nie czekając[26], znowu cię w smutną ziemię sieję,

Ale pospołu z tobą grzebę[27] i nadzieję,

Bo już nigdy nie wznidziesz[28] ani przed mojema

Wiekom wiecznie[29] zakwitniesz smutnemi oczema[30].

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą: wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Trenach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

2. ociec (starop.) — ojciec. [przypis redakcyjny]

3. barziej (starop.) — bardziej. [przypis redakcyjny]

4. żałować — tu: opłakiwać. [przypis redakcyjny]

5. ledwie sie kiedy (starop.) — rzadko się kiedy. [przypis redakcyjny]

6. łaski godne — godne serdeczności, życzliwości, miłości. [przypis redakcyjny]

7. ochędożny (starop.) — schludny, czysty. [przypis redakcyjny]

8. niepieszczony — nie rozpieszczony. [przypis redakcyjny]

9. jako co uczone (starop.) — jakby specjalnie uczone lub: jak ktoś, kogo uczono. [przypis redakcyjny]

10. ukłon trafić — naśladować ukłony. [przypis redakcyjny]

11. wyrazić postawę — przedstawić czyjeś zachowanie się, naśladować je. [przypis redakcyjny]

12. zabawa* (daw.) — zajęcie. [przypis redakcyjny]

13. obyczajny (daw.) — grzeczny; znający obyczaje. [przypis redakcyjny]

14. nierzewniwy (starop.) — niepłaczliwy. [przypis redakcyjny]

15. dobrowolny* (starop.) — chętny, posłuszny, pełny dobrej woli. [przypis redakcyjny]

16. układny (daw.) — zgodliwy, grzeczny. [przypis redakcyjny]

17. skromny — w znaczeniu współczesnym lub: spokojny, pokorny. [przypis redakcyjny]

18. po ranu karmie nie wspomniała — z rana nie dopominała się o jedzenie; karmia (starop.): pokarm, dziś tylko o pokarmie dla zwierząt mówi się karma. [przypis redakcyjny]

19. poruczyć (daw.)— powierzyć. [przypis redakcyjny]

20. przeciwko ojcu* — tu: naprzeciw ojcu, w kierunku ojca, na spotkanie ojca. [przypis redakcyjny]

21. Każdej roboty pomóc (starop.) — pomóc w każdej robocie, przy każdej robocie. [przypis redakcyjny]

22. Uprzedzić (...) wszytki rodziców swych sługi (starop.) — uprzedzić w wykonywaniu posług służbę swych rodziców. [przypis redakcyjny]

23. w tak małym wieku — w tak młodym, delikatnym wieku. [przypis redakcyjny]

24. bujność — obfitość plonu, wybujałość. [przypis redakcyjny]

25. nie zstał się (starop.) — nie dojrzał. [przypis redakcyjny]

26. twej godziny nie czekając — nie czekając na właściwą dla ciebie chwilę (aż staniesz się dorosła). [przypis redakcyjny]

27. grzebę (forma starop.) — grzebię. [przypis redakcyjny]

28. nie wznidziesz (forma starop.) — nie wzejdziesz. [przypis redakcyjny]

29. wiekom wiecznie (starop.) — po wiek wieków, na wiek wieków. [przypis redakcyjny]

30. przed mojema (...) oczema (starop.) — przed moimi oczami. [przypis redakcyjny]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/treny-tren-xii

Tekst opracowany na podstawie: Jan Kochanowski, Treny, Drukarnia Łazarzowa, wyd. 2, Kraków, 1583

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska, Piotr Wilczek.

Okładka na podstawie: there was snow, slightly everything@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-23.